Eendraadschema & Situatieschema: De AREI Eisen & Symbolen

Het eendraadschema is een schematische, eendimensionale weergave van uw elektrische installatie met behulp van internationaal gestandaardiseerde symbolen. Het toont hoe de stroom zich verdeelt vanuit het hoofdbord (zekeringkast) naar de verschillende kringen. Het bevat geen fysieke locaties (zoals kamers), maar toont uitsluitend de elektrische hiërarchie. Een AREI-conform eendraadschema moet verplicht de volgende technische gegevens vermelden:

• De Hoofdaansluiting: De nominale spanning (bijvoorbeeld 3×400V + N) en de maximale stroomsterkte van de hoofdautomaat (bijvoorbeeld 40A).
• De Beveiligingstoestellen: Alle differentieelschakelaars (de hoofddifferentieel van 300mA en de subdifferentieels van 30mA), inclusief hun nominale stroom (In in Ampère), kortsluitstroom (in kA) en type (Type A of Type B).
• De Stroomkringen (aangeduid met letters): Elke afzonderlijke kring krijgt een letter (A, B, C, enz.). Voor elke kring moet het **kabeltype** (bijvoorbeeld XVB of VOB in Preflex) en de **sectie van de geleiders** (bijvoorbeeld 3G2.5mm²) vermeld worden, evenals de **stroomsterkte van de zekering** (bijvoorbeeld automaat C20).
• De Aangesloten Punten (aangeduid met nummers): Elk stopcontact, schakelaar of lichtpunt op een kring krijgt een nummer (bijvoorbeeld A1, A2, A3 voor de stopcontacten op kring A). Elk punt wordt aangeduid met het officiële AREI-symbool.

Het situatieschema is een gedetailleerde plattegrond (grondplan) van uw woning waarop de exacte fysieke locatie van alle elektrische componenten is ingetekend met behulp van de gestandaardiseerde AREI-symbolen. Het toont hoe de installatie over de verschillende kamers verdeeld is. Een situatieschema moet de volgende elementen dwingend bevatten:

• Het Grondplan van de Woning: De muren, deuren, vensters en trappen van alle verdiepingen (kelder, gelijkvloers, 1e verdieping, zolder).
• De Fysieke Locatie van de Componenten: De exacte positie van de zekeringkast, de digitale elektriciteitsmeter en de hoofdaardklem (aardingsschakelaar).
• De Gematchte Symbolen: Alle stopcontacten, schakelaars, lichtpunten en vaste verbruikers (oven, vaatwasser, laadpaal) worden ingetekend met hun officiële symbool. Bij elk symbool moet de **corresponderende letter en nummer** van het eendraadschema geschreven worden (bijvoorbeeld het symbool voor een stopcontact met de aanduiding "A5" betekent dat dit stopcontact fysiek in die kamer staat en elektrisch behoort tot kring A, punt 5).
• De Legende: Een overzichtelijke legende met de betekenis van alle gebruikte symbolen op de plannen.

Voor het uittekenen van de schema's bent u verplicht om de officiële AREI-symbolen te gebruiken. Het gebruik van eigen tekeningen of fantasie-symbolen leidt tot een onmiddellijke afkeuring. Hier zijn de belangrijkste standaardsymbolen:

• Stopcontacten: Een halve cirkel met een verticale streep staat voor een standaard stopcontact. Een halve cirkel met een pennetje in het midden en een verticale streep staat voor een stopcontact met pen-aarding (verplicht in België). Een meervoudig stopcontact wordt aangeduid met een cijfer naast het symbool (bijvoorbeeld "x2" voor een dubbel stopcontact). Een spatwaterdicht stopcontact (IP44) heeft een extra symbooltje (een druppel of aanduiding).
• Schakelaars: Een cirkeltje met een schuin streepje staat voor een enkelpolige schakelaar (enkelpolig). Een cirkeltje met twee schuine streepjes staat voor een dubbelpolige schakelaar (verplicht in vochtige ruimtes). Een cirkel met een kruisje of T-vorm staat voor een wisselschakelaar (om één lamp te bedienen vanaf twee locaties) of een kruisschakelaar.
• Lichtpunten: Een kruis (X) staat voor een standaard lichtpunt aan het plafond of de muur. Een cirkel met een kruis erin staat voor een ingebouwde spot.
• Zekeringkast (Verdeelbord): Een grote rechthoek met daarin diagonale strepen stelt het centrale verdeelbord voor.
• Differentieelschakelaar: Een specifiek symbool dat een schakelcontact met een klein cirkeltje (de meetspoel) eromheen voorstelt.

Hoewel veel mensen dit uitbesteden aan hun elektricien, kunt u met de juiste nauwkeurigheid zelf uw eendraad- en situatieschema's voorbereiden. Volg dit stappenplan:

• Stap 1 — De Circuit Audit (De grote meting): Schakel alle zekeringen in uw kast uit. Schakel vervolgens zekering A in. Loop met een klein lampje of spanningstester door het hele huis en controleer welke stopcontacten en lampen nu werken. Plak hier een sticker op met "A1", "A2", enz. Herhaal dit proces systematisch voor alle zekeringen (B, C, D...). Dit is een tijdrovend maar uiterst cruciaal proces.
• Stap 2 — Het Grondplan uittekenen: Teken een nauwkeurige plattegrond van uw woning op schaal. Geef alle muren, deuren en ramen weer en markeer elke kamer duidelijk (keuken, badkamer, slaapkamer 1).
• Stap 3 — Componenten intekenen (Situatieschema): Teken op het grondplan alle stopcontacten en schakelaars in met de officiële AREI-symbolen. Schrijf bij elk symbool de corresponderende letter en nummer van uw audit (bijvoorbeeld "B3" bij een stopcontact in de gang).
• Stap 4 — Digitaliseren met Software: Teken de schema's digitaal uit met behulp van gratis CAD-software zoals QElectroTech of huur een licentie voor het professionele Belgische programma Trikker. Dit garandeert dat alle symbolen exact aan de AREI-normen voldoen en dat uw plannen er uiterst professioneel uitzien voor de inspecteur.

De schema's zijn voor de keuringsinspecteur het belangrijkste vertrekpunt. Als hier fouten in staan, heeft dit directe gevolgen:

• Onmiddellijke afkeuring (Rood verslag): Zelfs als uw installatie fysiek 100% veilig en perfect bedraad is, zal een inspecteur de installatie onmiddellijk afkeuren als de schema's ontbreken of ernstige fouten bevatten (zoals een stopcontact dat op plan gemarkeerd staat op kring A, maar in werkelijkheid stroom krijgt van kring B).
• Kleine fouten ter plaatse corrigeren: Indien het gaat om een klein cosmetisch foutje (bijvoorbeeld een vergeten symbooltje van een lamp) en u heeft een vriendelijke inspecteur, kan deze toestaan dat u de correctie ter plaatse met een pen aanbrengt op alle drie de exemplaren alvorens hij zijn handtekening zet.
• Niet-officiële symbolen: Gebruik nooit eigen verzonnen tekeningen of algemene bouwarchitect-symbolen. De inspecteur is wettelijk verplicht om uitsluitend de AREI-symbolenlijst te accepteren. Zorg dus dat u vooraf de legende dubbel controleert.